به گزارش حیات به نقل از ایرنا، فرشاد لطفی، نویسنده و کارگردان نمایش «دستان او» که این شبها در خانه نمایش دا روی صحنه است، درباره روند نگارش، تمرین و تولید این اثر توضیح داد.
لطفی با بیان اینکه نویسندگی و کارگردانی برای او، دو مرحله جدا از هم نیستند، گفت: «نویسندگی و کارگردانی ادامه یک مسیر هستند. وقتی متن «دستان او» را مینوشتم، از همان ابتدا تصویر صحنه، میزانسنها، ریتم و حتی سکوتها در ذهنم شکل گرفته بود. به همین دلیل، هنگام ورود به مرحله کارگردانی، بیشتر احساس کردم در حال جان بخشیدن به جهانی هستم که پیشتر روی کاغذ خلق شده بود.»
او ادامه داد: «البته در فرآیند تمرین، متن بیتغییر نماند. برخی دیالوگها کوتاهتر شدند، بعضی سکوتها جایگزین کلمات شدند و در چند صحنه نیز ریتم روایت را متناسب با نیاز اجرا بازنویسی کردم. معتقدم متن نمایشی زمانی کامل میشود که روی صحنه نفس بکشد و اگر اجرا نشان دهد بخشی از متن نیاز به تغییر دارد، نویسنده نباید در برابر آن مقاومت کند. در نهایت تلاش کردم بهعنوان کارگردان، به متن خودم وفادار بمانم اما نه به واژهها؛ بلکه به روح و جهانبینی اثر. برای من مهمتر از حفظ جملهها، حفظ حسی بود که میخواستم به تماشاگر منتقل شود.»
به گفته این هنرمند؛ اگرچه در ظاهر «دستان او» به گذشته، گناه و رازهای پنهان میپردازد اما دغدغه اصلی من وضعیت انسان امروز است؛ انسانی که گاهی بیش از آنکه اسیر گذشته باشد، اسیر حقیقتهای ناگفته و ساختارهایی است که هویت او را شکل دادهاند.
نویسنده و کارگردان نمایش «دستان او» بیان کرد: «در این نمایش، گذشته صرفاً یک خاطره نیست، بلکه نیرویی است که به زمان حال نفوذ میکند و تصمیمها، روابط و حتی سرنوشت شخصیتها را تحت تأثیر قرار میدهد. از نگاه من، انسان مدرن زمانی دچار بحران میشود که میان حقیقت و آنچه سالها به او باورانده شده، فاصلهای عمیق ایجاد شود. «دستان او» تلاش میکند این پرسش را مطرح کند که آیا انسان واقعاً آزادانه انتخاب میکند یا بخش بزرگی از انتخابهایش محصول ترس، سکوت، قدرت و روایتهایی است که پیش از او ساخته شدهاند؟»
او ادامه داد: «برای من، این نمایش بیش از آنکه درباره گذشته باشد، درباره مسئولیت انسان در زمان حال است؛ اینکه در برابر حقیقت چه موضعی میگیرد، آیا سکوت را انتخاب میکند یا شهامت مواجهه با آن را دارد. به همین دلیل، «دستان او» را بیش از یک درام تاریخی، روایتی درباره انسان معاصر میدانم؛ انسانی که هنوز در جستوجوی هویت، حقیقت و آزادی است.»
لطفی بیان کرد: «در «دستان او» بیش از هر چیز تلاش کردم بازیگران به جای نمایش احساسات، منطق درونی شخصیتهایشان را کشف کنند. از نظر من، هیچ شخصیتی خود را شرور یا گناهکار نمیداند؛ هر انسان برای تصمیمهایش توجیه و جهانبینی خودش را دارد. به همین دلیل، در تمرینها ابتدا روی شناخت پیشینه، انگیزهها و روابط هر شخصیت کار کردیم و سپس به سراغ اجرای صحنهها رفتیم.»
این هنرمند با اشاره به هدایت بازیگران گفت: «در هدایت بازیگران، بیش از آنکه بر احساسات بیرونی تکیه کنم، بر سکوت، مکث، ریتم، نگاه و زبان بدن تمرکز داشتم. معتقدم در یک درام روانشناختی، آنچه میان دیالوگها اتفاق میافتد، گاهی از خود دیالوگها مهمتر است. همچنین تلاش کردم بازیگران از قضاوت کردن شخصیتهایشان فاصله بگیرند. وقتی بازیگر شخصیت را قضاوت نکند، میتواند او را صادقانه زندگی کند و این صداقت به تماشاگر منتقل میشود. در نهایت، هدف من این بود که تماشاگر بازی یک نقش را نبیند؛ بلکه انسانی را ببیند که میان حقیقت، قدرت، ترس و انتخابهایش گرفتار شده است. اگر مخاطب پس از پایان نمایش به جای قضاوت شخصیتها، درباره انتخابهای خودش فکر کند، احساس میکنم به هدفم نزدیک شدهام. امیدوارم تماشاگر پس از پایان نمایش، بیش از آنکه درباره شخصیتهای «دستان او» قضاوت کند، از خودش بپرسد: «اگر من جای آنها بودم، چه انتخابی میکردم؟.»
او ادامه داد: «به اعتقاد من، انسانها همیشه قربانی شرایط نیستند؛ گاهی با سکوت، بیتفاوتی یا ترس، خودشان نیز در شکلگیری آن شرایط نقش دارند. «دستان او» درباره همین مسئولیت فردی است؛ اینکه هر انتخاب، حتی سکوت کردن، میتواند بر سرنوشت دیگران تأثیر بگذارد. این نمایش تلاش نمیکند پاسخ قطعی بدهد یا مخاطب را به نتیجهای مشخص هدایت کند. بیشتر میخواهد پرسشی را در ذهن او زنده نگه دارد؛ اینکه حقیقت تا چه اندازه میتواند زیر سایه قدرت، ترس یا منافع شخصی پنهان بماند و انسان تا کجا حاضر است برای حفظ آرامش خود، چشم بر آن ببندد. اگر تماشاگر پس از خروج از سالن، حتی برای چند دقیقه نسبت به انتخابهای خودش، مسئولیتش در قبال دیگران و تأثیر سکوت بر زندگی انسانها فکر کند، احساس میکنم «دستان او» توانسته رسالتاش را انجام دهد.»
لطفی با اشاره به مدیریت محدودیتهایی که در مسیر اجرا با آنها روبرو بوده است، گفت: «با توجه به اینکه اجرای «دستان او» در سالنی با فضای محدود و امکانات نوری مشخص روی صحنه میرود، از ابتدا تلاش کردم به جای تکیه بر دکورهای بزرگ یا جلوههای پیچیده، روایت را بر پایه بازی بازیگران، میزانسن و فضای ذهنی اثر بنا کنم. محدودیتهای سالن برای من مانع نبود، بلکه باعث شد نگاه مینیمالتری به اجرا داشته باشم. طراحی صحنه را تا حد امکان ساده نگه داشتیم تا تمرکز مخاطب بر روابط میان شخصیتها و تنشهای درونی آنها باشد. همچنین در طراحی نور، به جای تنوع زیاد، از تغییرات محدود اما هدفمند استفاده کردیم تا هر تغییر، کارکردی دراماتیک داشته باشد و به فضای روانی نمایش کمک کند.»
او در پایان سخنانش گفت: «در هدایت حرکت بازیگران نیز تلاش کردم هر جابهجایی، مکث و فاصلهای معنا داشته باشد؛ چراکه معتقدم در یک درام روانشناختی، گاهی سکون و سکوت، تأثیرگذارتر از حرکتهای پرزرقوبرق است. در مجموع، سعی کردم محدودیتهای اجرایی را به بخشی از زبان بصری نمایش تبدیل کنم؛ زبانی که بیش از آنکه متکی بر امکانات باشد، بر تخیل مخاطب و قدرت بازیگری استوار است.»
نمایش «دستان او» روایتی تلخ و روانشناختی از انسانهایی است که زیر سایهی قدرت، گناه و گذشتهای پنهان زندگی میکنند.
عباس علیرضا، حامد اسماعیلی، رها ربانی، سعید جورکش، فضیلت وفاپور، مهداد مهرابپور، فاطمه میرجعفری، ثنا ملکی، سعید رجبی و علیرضا شهرابی بازیگرانی هستند که در این نمایش حضور دارند.
علاقهمندان میتوانند برای تهیه بلیت این نمایش که از نوزدهم تیر تا پنجم مرداد، ساعت ۲۰:۴۵ در سالن شماره یک خانه نمایش دا روی صحنه است به سایت تیوال مراجعه کنند.
انتهای پیام//
نظر شما